Pregledni rad
https://doi.org/10.2478/aiht-2018-69-3111
Neciljana toksičnost novih insekticida
Vedran Mužinić
; Mutagenesis Unit, Institute for Medical Research and Occupational Health, Zagreb, Croatia
Davor Želježić
; Mutagenesis Unit, Institute for Medical Research and Occupational Health, Zagreb, Croatia
Sažetak
Ljudi su upotrebljavali insekticide od davnih vremena. Spektar i potentnost dostupnih insekticidnih supstancija značajno su se proširili od industrijske revolucije, vodeći širokoj upotrebi i neviđenim količinama sintetskih kemikalija u okolišu. Zbog toksičnih učinaka tih novih kemikalija na neciljane vrste javnost je ubrzo pokazala veliku zabrinutost, što je dovelo do ograničenja u korištenju tih insekticidnih supstancija. Istovremeno dolazi do razvoja novih metoda u održivoj poljoprivredi, među kojima i razvoj novih insekticida na osnovi prirodno prisutnih kemikalija, poput piretroida (derivati piretrina iz suncokreta) i neonikotinoida (derivati nikotina). Dodatni su primjer insekticidi na bazi biljnog ulja iz drveta nima (Azadirachta indica), dominantno azadiraktin. Iako su te nove supstancije selektivnije prema insektima, poteškoće nastaju s njihovom neciljanom toksičnošću, poput one neonikotinoida, koji su utjecali na pad populacije pčela na globalnoj razini. Ovaj pregled sažima nedavnu literaturu o neciljanoj toksičnosti neonikotinoida, piretroida i insekticidnih supstancija na bazi nima, s naglaskom na toksičnosti neonikotinoida za pčele. Također ćemo se dotaknuti učinaka mješavina pesticida, kao i zabilježene ljudske izloženosti tim supstancijama.
Ključne riječi
neonikotinoidi; piretroidi; nim; azadiraktin; neciljana toksičnost
Hrčak ID:
202260
URI
Datum izdavanja:
27.6.2018.
Posjeta: 2.085 *