Professional paper
Bohrova filozofija i izmjene temelja fizikalnog jezika
Mladen Domazet
Abstract
Od samih početaka razvoja kvantne mehanike javlja se potreba metafizičkog razgraničenja “makro” svijeta opisanog “svakodnevnim jezikom” i “mikro” svijeta kojim se bavi formalizam teorije (ponajprije zbog pojave “isprepletenosti” dvaju ili više logički suprotstavljenih stanja). U tekstu se raspravlja o potrebi pomirenja ovako umjetno razgraničenih svjetova, uz pregled najvažnijih pravaca tumačenja formalizma teorije. Posebno se izlaže Bohrovo “kopenhaško” tumačenje i problemi koje pred njega postavlja EPR misaoni eksperiment. Pregledom Bohrovih odgovora na dani eksperiment, pokazuje se da njegovo tumačenje traži više od ograničenja svakodnevne deskriptivne metafizike pri opisu pojava na mikro-nivou. Na taj način gubi se Bohrovo povlašteno mjesto meðu tumačenjima formalizma teorije. Pokazuje se da se niti MacKinnonov detaljniji shematski prikaz spajanja teoretskog i svakodnevnog jezika ne može primijeniti na zaključke EPR eksperimenta i Bohorov odgovor na njih. Sam MacKinnon nudi prijedloge izmjena “svakodnevnog” jezika uvjetovane matematičkim zaključcima kvantne mehanike, ali se i one pokazuju previše radikalnima i grubima da bi zauzele povlašteno mjesto u odnosu na ostala tumačenja teoretskog formalizma koja sa sobom nose velike ontološke i konceptualne zahtjeve.
Keywords
Problem mjerenja; tumačenja formalizma kvantne mehanike; N. Bohr; EPR eksperiment; deskriptivna metafizika; svakodnevni jezik
Hrčak ID:
192
URI
Publication date:
7.12.2004.
Visits: 1.758 *