Skoči na glavni sadržaj

Izvorni znanstveni članak

https://doi.org/10.52328/t.4.1.3.

Jugoslavija ili Balkanska federacija? Dileme jugoslovenskih komunista u doba Oktobarske revolucije

Stefan Gužvica orcid id orcid.org/0000-0003-0120-9300 ; Sveučilište u Regensburgu


Puni tekst: srpski pdf 143 Kb

str. 102-133

preuzimanja: 262

citiraj

Puni tekst: engleski pdf 143 Kb

str. 132-133

preuzimanja: 243

citiraj


Sažetak

Do proleća 1917. godine, na teritoriji (bivšeg) Ruskog carstva našlo se nekoliko desetina hiljada ratnih zarobljenika Južnih Slovena, od kojih su se mnogi direktno uključili u revolucionarna događanja započeta padom monarhije u februaru. Nakon Oktobarske revolucije, hiljade Bugara, Hrvata, Slovenaca i Srba borile su se na strani boljševika. Od 1918. godine, imali su svoju Južnoslovensku komunističku grupu pri Boljševičkoj partiji, kao i novine Svetska revolucija. Grupa se, međutim, brzo sukobila po pitanju ustrojstva posleratnog projekta. Jedni su se zalagali za stvaranje Jugoslavije kao države Južnih Slovena, dok su drugi smatrali da buduća socijalistička država treba biti Balkanska federacija, stari projekat balkanske socijaldemokratije. Ovo neslaganje dovelo je u konačnici do odvajanja Bugara iz Južnoslovenske komunističke grupe. Iako pitanje buduće radničke federacije na Balkanu nije razrešeno čak ni formiranjem Komunističke internacionale, ova zaboravljena rana debata između tada vodećih južnoslovenskih komunista bila je uvod u kasnije marksističke rasprave o nacionalnom pitanju u Bugarskoj i Kraljevini SHS. Analiza ovih projekata otvara pitanja o prijemu boljševičkih ideja među Južnim Slovenima, kontinuitetu i diskontinuitetu marksističke misli među balkanskim socijalistima pre i posle 1917. godine, kao i o razvoju koncepta lenjinističkog prava na samoopredeljenje u kontekstu političke situacije na Balkanu u posleratnom periodu.

Ključne riječi

komunizam, Ruska revolucija, jugoslovenstvo, Balkanska federacija, federalizam, Komunistička partija Jugoslavije, nacionalno pitanje, Jugoslavija, Bugarska, marksizam, samoopredeljenje

Hrčak ID:

257297

URI

https://hrcak.srce.hr/257297

Podaci na drugim jezicima: engleski

Posjeta: 1.337 *