Toksičnost Aroclora 1254 u testisa štakora s manjkom selena i u onih na nadomjesnom selenu

Erkekoğlu, Pınar; Balcı-Özyurt, Aylin; Dilara Zeybek, Naciye; Tezel-Yalçın, Hülya; Yaman, Ünzile; Yildiztekin, Gizem; Aydın-Dilsiz, Sevtap; Kızılgün, Murat; İşcan, Evin; Batur, Tuğçe; Öztürk, Mehmet; Han Edebal, Oğuz; Başaran, Nurşen; Koçer-Gumusel, Belma

doi:10.2478/aiht-2026-77-4027

Archives of Industrial Hygiene and Toxicology, Vol. 77 No. 2, 2026.

Original scientific paper

https://doi.org/10.2478/aiht-2026-77-4027

Toksičnost Aroclora 1254 u testisa štakora s manjkom selena i u onih na nadomjesnom selenu

Pınar Erkekoğlu orcid.org/0000-0003-4713-7672 ; Hacettepe University Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Toxicology, Sıhhiye, Ankara, Turkey
Aylin Balcı-Özyurt ; Bahçeşehir University Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Toxicology, Istanbul, Turkey
Naciye Dilara Zeybek ; Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Histology and Embryology, Sıhhiye, Ankara, Turkey
Hülya Tezel-Yalçın ; Hacettepe University Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Toxicology, Sıhhiye, Ankara, Turkey
Ünzile Yaman ; İzmir Katip Çelebi University Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Toxicology, Izmir, Turkey
Gizem Yildiztekin ; Erzincan Binali Yıldırım University Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Toxicology, Erzincan, Turkey
Sevtap Aydın-Dilsiz ; Hacettepe University Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Toxicology, Sıhhiye, Ankara, Turkey
Murat Kızılgün ; University of Health Sciences, Gülhane Faculty of Medicine, Ankara, Turkey
Evin İşcan ; Dokuz Eylul University, Izmir Biomedicine and Genome Centre, Izmir, Turkey
Tuğçe Batur ; Dokuz Eylul University, Izmir Biomedicine and Genome Centre, Izmir, Turkey
Mehmet Öztürk ; Izmir Tinaztepe University Galen Research Centre, Izmir, Turkey
Oğuz Han Edebal ; Near East University Hospital, Department of Biochemistry, Nicosia, Cyprus
Nurşen Başaran ; Başkent University Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Toxicology, Ankara, Turkey
Belma Koçer-Gumusel ; Okan University Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Toxicology, Istanbul, Turkey

Full text: english pdf 1.647 Kb

page 102-113

downloads: 0

cite

APA 6th Edition

Erkekoğlu, P., Balcı-Özyurt, A., Dilara Zeybek, N., Tezel-Yalçın, H., Yaman, Ü., Yildiztekin, G., ... Koçer-Gumusel, B. (2026). Toksičnost Aroclora 1254 u testisa štakora s manjkom selena i u onih na nadomjesnom selenu. Arhiv za higijenu rada i toksikologiju, 77 (2), 113-113. https://doi.org/10.2478/aiht-2026-77-4027

MLA 8th Edition

Erkekoğlu, Pınar, et al. "Toksičnost Aroclora 1254 u testisa štakora s manjkom selena i u onih na nadomjesnom selenu." Arhiv za higijenu rada i toksikologiju, vol. 77, no. 2, 2026, pp. 113-113. https://doi.org/10.2478/aiht-2026-77-4027. Accessed 24 Jul. 2026.

Chicago 17th Edition

Erkekoğlu, Pınar, Aylin Balcı-Özyurt, Naciye Dilara Zeybek, Hülya Tezel-Yalçın, Ünzile Yaman, Gizem Yildiztekin, Sevtap Aydın-Dilsiz, et al. "Toksičnost Aroclora 1254 u testisa štakora s manjkom selena i u onih na nadomjesnom selenu." Arhiv za higijenu rada i toksikologiju 77, no. 2 (2026): 113-113. https://doi.org/10.2478/aiht-2026-77-4027

Harvard

Erkekoğlu, P., et al. (2026). 'Toksičnost Aroclora 1254 u testisa štakora s manjkom selena i u onih na nadomjesnom selenu', Arhiv za higijenu rada i toksikologiju, 77(2), pp. 113-113. https://doi.org/10.2478/aiht-2026-77-4027

Vancouver

Erkekoğlu P, Balcı-Özyurt A, Dilara Zeybek N, Tezel-Yalçın H, Yaman Ü, Yildiztekin G, et al. Toksičnost Aroclora 1254 u testisa štakora s manjkom selena i u onih na nadomjesnom selenu. Arh Hig Rada Toksikol. [Internet]. 2026 [cited 2026 July 24];77(2):113-113. https://doi.org/10.2478/aiht-2026-77-4027

IEEE

P. Erkekoğlu, et al., "Toksičnost Aroclora 1254 u testisa štakora s manjkom selena i u onih na nadomjesnom selenu", Arhiv za higijenu rada i toksikologiju, vol.77, no. 2, pp. 113-113, 2026. [Online]. https://doi.org/10.2478/aiht-2026-77-4027

Abstract

Aroclor 1254 (A1254) mješavina je kongenera polikloriranih bifenila (PCB), za koje je poznato da prouzročuju toksičnost u testisima putem oksidacijskoga stresa, apoptoze i hormonskih poremećaja. Selen (Se), esencijalni element u tragovima važan za mušku reprodukciju, pridonosi antioksidacijskoj obrani, popravku DNA i spermatogenezi. S obzirom na raširenu pojavnost nedostatka selena u svijetu i njegov mogući utjecaj na reproduktivno zdravlje, u ovom su istraživanju ispitani učinci izloženosti A1254 na funkciju testisa u Sprague-Dawley štakora s različitim statusom selena. Štakori u skupini s manjkom selena primali su ga u hrani u masenoj frakciji ≤0,05 mg/kg, dok su životinje u nadomjesnoj skupini primale 1 mg/kg selena tijekom pet tjedana. Skupine tretirane A1254 primale su ga 10 mg/kg/dan oralnom gavažom tijekom 15 uzastopnih dana. Izloženost A1254 prouzročila je značajno smanjenje mase testisa, broja i pokretljivosti spermija te razine testosterona u plazmi, uz zamjetnu apoptozu zametnih stanica i pojačanu oksidaciju lipida i proteina. Ukupni antioksidacijski kapacitet također se značajno smanjio, što potvrđuje narušenu redoks ravnotežu u testisima izloženima A1254. Ovi štetni učinci bili su znatno izraženiji u skupini s manjkom Se, dok je nadomjestak ublažio, ali nije potpuno spriječio histološke i biokemijske promjene izazvane A1254. Naši rezultati pokazuju da selen ima ključnu zaštitnu ulogu protiv oštećenja testisa povezanih s PCB-ima, ponajviše ublažavanjem oksidacijskoga stresa i inhibicijom apoptotskih putova. Međutim, sama suplementacija selenom možda nije dostatna za potpuno suzbijanje reproduktivne toksičnosti prouzročene postojanim okolišnim onečišćivalima poput A1254.