Pro tempore, No. 20, 2025.
Pregledni rad
Mit kao fundament i mit kao argument: politička uloga mita u delima Herodota i Tukidida
Ognjen Tošović
Sažetak
Jedno od osnovnih značenja pojma mit, koji potiče od grčke reči μῦθος, jeste njegova suprotstavljenost istoriji kao istinitom i na istraživanju zasnovanom narativu o prošlosti. Međutim, to značenje nije bilo inherentno pojmu mit od početaka njegove istorije. Pojam mit u delima Homera i ranih arhajskih pesnika označava govor, i to govor koji se u najvećem broju slučajeva izgovara s pozicije autoriteta i moći i koji podrazumeva istinitost svog sadržaja. Do promene značenja pojma mit dolazi postepeno, zajedno s promenom helenskog odnosa prema prošlosti, a do kulminacije u tom kontekstu dolazi u delima prvih helenskih istoričara – Herodota i Tukidida – koji su svoje narative o prošlosti zasnovali na istraživanju i na svojstvenim metodološkim principima. Iako su u svojim delima pokazali kritičan stav prema nekritičkom pristupu prošlosti, oni su pokazali i svest o tome da su nenaučni, odnosno, s njihovih epistemoloških pozicija mitski narativi o prošlosti, imali važnu ulogu kako u kontekstu formiranja kolektivnih identiteta pojedinih zajednica, tako i u kontekstu političkih debata koje prožimaju njihova dela. Pored uloge mitskih narativa u okviru zajednica koje ih čuvaju i prenose, u radu će se ispitivati i odnos istoričara prema njima i njihovo mesto u Herodotovim i Tukididovim istoriografskim delima kao celini.
Ključne riječi
Herodot; Tukidid; mit; politika; antička istoriografija
Hrčak ID:
349310
URI
Datum izdavanja:
20.9.2025.
Posjeta: 10 *