Skoči na glavni sadržaj

Izvorni znanstveni članak

Objašnjenje fundamentalnih materijalnih predmeta i “tijela koja nas okružuju” temeljeno na zakonu

Mladen Domazet orcid id orcid.org/0000-0002-9870-9485 ; Institut za društvena istraživanja, Zagreb, Hrvatska


Puni tekst: engleski pdf 157 Kb

str. 67-85

preuzimanja: 662

citiraj


Sažetak

Što se događa s najjasnijim dostupnim teorijama objašnjenja kada se suoče s problematičnim kvantnim pojavama koje naizgled potkopavaju neposrednu konceptualnu poveznicu između fundamentalnih materijalnih entiteta i samoopstojnih materijalnih predmeta iz svakodnevnog govora? Opća teorija objašnjenja preporuča objedinjenje teoretskih eksplanatornih pojmova sa svakodnevnim govorom, određenje esencijalno sličnih karakteristika između neposrednog iskustva i hipotetske eksplanatorne ontologije te konceptualizaciju pojava kroz predmete koji istraju kroz uzročno regulirane promjene. S druge strane, kvantna teorija potkrjepljuje antirealistične sumnje o valjanosti eksplanatornog nastojanja (metafizičkog) realizma primjerima pojava u kojima je struktura materijalne razdvojenosti i individuacije temeljene na prostornoj protežnosti nedovoljna za izgradnju dubljih eksplanatornih narativa. Primjerom iz povijesti znanosti, Newtonovom definicijom predmeta temeljenom na zakonima kao odgovorom na Descartesov problem materijalnih tijela, daje se moguća strategija izgradnje objašnjenja koja objedinjuju kvantne i “zdravorazumske” konceptualne domene, ukoliko se antirealistična kritika te izgradnje u oba slučaja shvati kao propitivanje epistemološkog opravdanja tumačenja iskustva.

Ključne riječi

Konceptualni okvir, kvantna teorija, materijalni predmeti, objašnjenje, prirodni zakoni, realizam

Hrčak ID:

68315

URI

https://hrcak.srce.hr/68315

Podaci na drugim jezicima: engleski

Posjeta: 1.250 *