Skoči na glavni sadržaj

Izvorni znanstveni članak

Industrijsko-higijenski i klinički aspekti profesionalnog otrovanja manganom (S prikazom deset slučajeva iz vlastite prakse)

Sergije Dogan ; Neuropsihijatrijska klinika Medicinskog fakulteta Zagreb
Tihomil Beritić ; institut za higijenu rada Zagreb


Puni tekst: hrvatski pdf 53.565 Kb

str. 139-212

preuzimanja: 148

citiraj


Sažetak

Od 1949.-1953. godine promatrano je 10 slučajeva profesionalnog manganizma u jednoj tvornici manganskih legura, gdje su radnici bili izvrgnuti manganskom dimu i prašini. Uz povremeno prekidanje rada sveukupna je ekspozicija trajala od 18 mjeseci do 12 godina. Klinička slika je odgovarala simptomima laganog parkinsonizma. Kod 2 radnika se intoksikacija manifestirala slikom hemiparkinsonizma: jedan od ta dva bolesnika pokazivao je i »pijetlov hod«. Kod jednog bolesnika nađeni su i simptomi lezije piramidnog puta, a kod drugog opet hemihipeslezija. Česti simptom bili su mišićni grčevi (krampi) i prisilni smijeh, dok je samo jedan bolesnik pokazivao prisilni plač. U krvnoj slici nađena je umjerena leukopenija (4.200-4.700 leukocita) kod 5 bolesnika. Funkcionalne jetrene probe dale su normalne nalaze. Biopsija jetre izvršena je kod 5 bolesnika. Samo kod jednoga nađeno je jako nakupljanje pigmenta, koji nije pokazivao pozitivnu reakciju na željezo. Kod ostala četiri nalaz je bio normalan. Cerebrospinalni likvor ispitan je kod 8 bolesnika. Kod trojice nalaz je bio normalan. Kod ostalih 5 nađene je jedamput lagana pleocitoza. Pandy-jeva reakcija bila je kod jednoga +, a kod trojice ±; jedamput je sveukupna količina bjelančevina bila umjereno povišena, a kod petorice postojale su manje promjene u koloidnim reakcijama. Pneumoencefalogram je učinjen kod dva bolesnika. Kod jednoga je nalaz bio u granicama normalnih varijacija, a kod drugoga su nađeni znakovi početne difuzne cerebralne atrofije. Eletkroencefalogram je učinjen kod 6 bolesnika. Tek kod jednoga postojala je umjerena difuzna abnormalnost. Kod 7 bolesnika primijenjena je terapija BAL-om prema shemi po Thompsonu, a kod jednoga terapija piridoksinom, ali bez vidljivog efekta. U opsežnom pregledu literature prikazana su naziranja o ulozi mangana u živoj prirodi, o industrijskoj primjeni mangana, o izvorima industrijskih otrovanja i o toksikologiji i farmakologiji mangana. Istaknuta je uloga dispozicije prema podacima sakupljenim iz literature. Prikazana je simptomatologija manganizma, iznesena su mišljenja o djelovanju mangana na jetru, krvnu sliku, pluća i na ostale organe. Na koncu je spomenuto nekoliko kratkih preporuka za prevenciju industrijskog manganizma. U »Dodatku« su prikazani slučajevi iz vlastite prakse.

Ključne riječi

Hrčak ID:

187218

URI

https://hrcak.srce.hr/187218

Podaci na drugim jezicima: engleski

Posjeta: 438 *