Skoči na glavni sadržaj

Izvorni znanstveni članak

Vesna Girardi Jurkić


Puni tekst: talijanski pdf 1.139 Kb

str. 43-54

preuzimanja: 63

citiraj


Sažetak

Godine 1866. otkriveno je na podrucju Fontane vise kamenih arhitektonskih
spomenika i sitnih arheoloskih predmeta, koji su pripadali
bogatoj antickoj nekropoli. Prilikom gradnje novog hotela «Fontana>>,
21. studenoga 1978.godine, strucna ekipa Arheoloskog muzeja Istre u
Pulì i strucni radnici Narodnog sveucilista «A. Vivoda>> Buzet otkrili
su cetiri zarna groba sa groonim prilozima, a u iskopu temelja nadeno
je i nekoliko pojedinacnih predmeta.
Svi grobovi su se nalazili na dubini od 0,60 do 0,80 m. ispod nivoa
danasnje ceste, a bili su smjesteni u pravilu na udaljenosti od 0,70
do 1,20 m. jedan od drugoga u smjeru sjever-jug. Grobni prilozi bili su
direktno ukopani u zutu masnu ilovacu, bez prethodnog smjestaja u
kamenu i staklenu zaru. Nije primijeéeno da su grobne jame bile
zastiéene bilo kakvim kamenim ili keramickim plocama.
Na temelju otkrivenih grobnih priloga, moze se odrediti vremenska
i tipoloska karakteristika rimske nekropole na Fontani.
Rimska svjetiljka tipa «Firmalampen>> X a iz groba 2, izradena od
sivkaste .gline s diskom ukrasenim s tri bradavicaste anse, izduzenim i
zaobljenim gorilom te zigom na dnu LLC, bila je izradena na podrucju
sjeverne Italije u Cisalpinskom krugu krajem I i pocetkom II st.n.e.
U Akvileji je otkriveno devet primjeraka ovog tipa svjeti.Jjke sa zigom
LLC, jedan primjerak je poznat iz rimske nekropole u Emoni (Ljubljana) a jedan iz antickog Poetovia (Ptuj). Ulomak dna svjetiljke istog
tipa sa zigom VIBIANI (?) kao i bombasta posudica s dvije ruckice
profilirana na trbuhu, potpomazu dataciju groba 2 u II st.n.e.
Najznacajniji nalaz s rimske nekropole na Fontani je jedinstven
primjerak staklene crpaljke - kutlace (trulla), koja je sluZila u svakodnevnom
zivotu za pretakanje vina iz vrca u staklene case. Uz grob l
nasla se, vjerojatno kao obredni predmet koji je sluzio za htve Ijevanice
prilikom pogreba pokojnika. Prema stilskim znacajkama i u usporedbi
sa slicnim predmetom iz Videma kod Ptuja, crpaljka se datira
na kraj I i pocetak II st.n.e.
Posrebrene korice noza sa gumbastim zavrsetkom ukrasene cizeliranim
motivom rozete, nalaz iz groba l, veoma su dragocjene i rijetke.
Slicne su kostasim koricama otkrivenim u Zrnovici kod Splita, a po
umjetnickoj abradi mogu se uvrstiti u skupinu predmeta bliskih poznatoj
emajliranoj cuturici s Fontane. Vremenskom determinacijom korica
noza i grob l datira se na kraj II st.n.e.
Buduéi da su kameni spomenici s Fontane u funkciji nadgrobnih i
votivnih spomenika datirani u isto vremensko razdoblje kao i novootkriveni
arheoloski grobni inventar, rimska nekropola na Fontani pod
Buzetom moze se datirati na kraj l, u II i pocetak III st.n.e. Ova datacija
se takoder uklapa u poznate povijesne izvore iz II st.n.e. u kojima se
spominje naselje Piquentum i njegovi stanovnici Piquentini (Klaudije
Ptolemej, Geografija, III, l, 24, 28) koji - u osnovi iliro-keltskog podrijetla
prozeti utjecajem orijentalno-rimskih doseljenika - ekonomski
gravitiraju prema sjevernoj ltaliji i srednjoevropskom prostoru.

Ključne riječi

Hrčak ID:

243134

URI

https://hrcak.srce.hr/243134

Podaci na drugim jezicima: talijanski

Posjeta: 157 *