Skoči na glavni sadržaj

Izvorni znanstveni članak

PRELOKATIVNOST KAO SHEMATIČNO ZNAČENJE HRVATSKOGA GLAGOLSKOG PREFIKSA PRED-

Branimir Belaj orcid id orcid.org/0000-0002-2334-9673 ; Sveučilište u Osijeku


Puni tekst: engleski pdf 167 Kb

str. 123-140

preuzimanja: 861

citiraj


Sažetak

Kritizirajući tradicijski pristup prema kojemu glagoli tvoreni istim prefiksom tvore skup
homonimnih odnosa, u ovom se radu uvodi pojam shematičnoga značenja koje ujedinjuje i
povezuje različita specifična značenja glagola tvorenih istim prefiksom. U slučaju hrvatskoga
glagolskog prefiksa pred- i njegova alomorfa pret- to se shematično značenje može definirati
kao supershema prelokativnosti. Ta supershema obuhvaća kako prototipne tako i rubne
slučajeve, pri čemu se (ne)prototipnost izvodi i iščitava iz konceptualnoga statusa i odnosa
koji se uspostavljaju između agentivnoga trajektora, trajektora i orijentira kao konceptualnih
podstruktura različitih scenarija kojima se elaborira supershema. Kognitivni model, utemeljen
na konceptualnosemantičkim mrežama, omogućuje nam da kategoriju glagola prefigiranih
prefiksom pred- definiramo kao kategoriju temeljenu na efektu prototipa, a shematičnim
značenjem uspostavlja se motivacijska nit između različitih specifičnih značenja te se na taj
način omogućuje semantičko jedinstvo kategorije unatoč specifičnim semantičkim razlikama.

Ključne riječi

glagolski prefiks pred-, shematično značenje, specifično značenje, agentivni trajektor, trajektor, orijentir, supershema, prelokativnost, homonimija, polisemija

Hrčak ID:

30682

URI

https://hrcak.srce.hr/30682

Podaci na drugim jezicima: engleski

Posjeta: 1.509 *