Izvorni znanstveni članak

https://doi.org/10.2478/aiht-2026-77-4112

Tkivno-specifična varijabilnost u ekspresiji proteina izoenzima citokroma P450 i glutation S-transferaze kod karcinoma nemalih stanica pluća

Murat Kılıç ; Ankara University Vocational School of Health Services, Department of Pharmacy Services, Ankara, Turkey 2 Kırıkkale University Faculty of Arts and Sciences, Department of Biology, Kırıkkale, Turkey
Serpil Oğuztüzün ; Kırıkkale University Faculty of Arts and Sciences, Department of Biology, Kırıkkale, Turkey
Sezgin Çelik ; Yıldız Technical University Faculty of Arts and Sciences, Department of Molecular Biology and Genetics, İstanbul, Turkey
Funda Demirağ ; University of Health Sciences, Ankara Atatürk Sanatorium Training and Research Hospital, Department of Pathology, Ankara, Turkey
Pınar Bıçakçıoğlu ; University of Health Sciences, Ankara Atatürk Sanatorium Training and Research Hospital, Department of Thoracic Surgery, Ankara, Turkey
Mümtaz İşcan ; Cyprus International University Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Toxicology, Nicosia, Northern Cyprus
Ahmet Oğuz Ada ; Ankara University Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Toxicology, Ankara, Turkey

Sažetak

Ranija istraživanja na tkivima upućuju na heterogenu ekspresiju proteina CYP i GST kod karcinoma nemalih stanica pluća (engl. non-small cell lung cancer, krat. NSCLC), no i dalje se malo zna o njihovoj ekspresiji u stadijima 1 i 2 u usporednim uzorcima tumora i perifernog zdravog tkiva. Također su slabo karakterizirani njihovi obrasci ekspresije u dvama glavnim histološkim podtipovima NSCLC-a: adenokarcinomu (AC) i planocelularnom karcinomu (SCC). Stoga smo u ovom retrospektivnom istraživanju imunohistokemijski ocijenili ekspresiju CYP1A1, CYP1B1, CYP2E1, GSTM1, GSTT1 i GSTP1 u tumorskom i perifernom zdravom tkivu pluća u 50 bolesnika s NSCLC-om, od kojih 27 s AC-om i 23 sa SCC-om. Intenzitet citoplazmatskoga bojenja ocijenjen je od 0 do 3. Usporedbe između tkiva i podtipova provedene su Mann-Whitneyevim U-testom, a povezanost s kliničkim varijablama utvrđena je Spearmanovim koeficijentom korelacije ranga. Ekspresija CYP2E1 bila je značajno viša u tumorskom nego u zdravom tkivu u ukupnoj skupini s NSCLC-om te u obama histološkim podtipovima (p<0,05). Ekspresija CYP1A1 bila je viša u tkivima AC-a nego u zdravom tkivu i tkivima SCC-a (u oba slučaja p<0,05). Ekspresija GSTM1 bila je viša u tumorskom tkivu pacijenata s NSCLC-om, gledaju li se ukupno, a također je bila viša u tkivima SCC-a nego u normalnim tkivima i tkivima AC-a (p<0,05). Ekspresija GSTT1 bila je viša u tkivima AC-a nego SCC-a (p<0,05). Ekspresija CYP1B1 i GSTP1 bila je viša u obama tumorskim tkivima, ali ne značajno. Ukupno uzevši, izoenzimi CYP i GST pokazali su tkivno i podtipno ovisne obrasce ekspresije u NSCLC-u. Uočene razlike u CYP2E1, CYP1A1, GSTM1 i GSTT1 upućuju na to da se AC i SCC razlikuju u metabolizmu ksenobiotika i staničnoj obrani te da ti izoenzimi možda pridonose metaboličkim procesima povezanima s patogenezom NSCLC-a.

Ključne riječi

adenokarcinom; biotransformacija; CYP1A1; CYP1B1; CYP2E1; glutation S-transferaza M1 (GSTM1); glutation S-transferaza P1 (GSTP1); glutation S-transferaza T1 (GSTT1); imunohistokemija; kancerogeneza; karcinom nemalih stanica pluća; ksenobiotici; novotvorine pluća; planocelularni karcinom

Hrčak ID:

351081

URI

https://hrcak.srce.hr/351081

Datum izdavanja:

15.9.2026.

Podaci na drugim jezicima: engleski

Posjeta: 0 *