hrcak mascot   Srce   HID

Stručni rad
https://doi.org/10.5673/sip.50.1.6

Uticaj istorijskih i političkih promena na razvoj naselja u dva posavska predela od 18. veka do danas

Stojanka Radulović   ORCID icon orcid.org/0000-0002-1097-1447 ; Šumarski fakultet Univerziteta u Beogradu, Odsek za pejzažnu arhitekturui hortikulturu, Beograd, Srbija
Aleksandar Bobić   ORCID icon orcid.org/0000-0001-5500-8358 ; Šumarski i Arhitektonski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, Srbija
Mirjana Sekulić ; Fakultet tehničkih nauka Univerziteta u Novom Sadu, Departman za arhitekturu i urba-ni zam, Novi Sad, Srbija
Martin Bobinac   ORCID icon orcid.org/0000-0002-7690-7325 ; Šumarski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, Srbija

Puni tekst: srpski, pdf (2 MB) str. 109-128 preuzimanja: 2.583* citiraj
APA 6th Edition
Radulović, S., Bobić, A., Sekulić, M. i Bobinac, M. (2012). Uticaj istorijskih i političkih promena na razvoj naselja u dva posavska predela od 18. veka do danas. Sociologija i prostor, 50 (1 (192)), 109-128. https://doi.org/10.5673/sip.50.1.6
MLA 8th Edition
Radulović, Stojanka, et al. "Uticaj istorijskih i političkih promena na razvoj naselja u dva posavska predela od 18. veka do danas." Sociologija i prostor, vol. 50, br. 1 (192), 2012, str. 109-128. https://doi.org/10.5673/sip.50.1.6. Citirano 19.09.2021.
Chicago 17th Edition
Radulović, Stojanka, Aleksandar Bobić, Mirjana Sekulić i Martin Bobinac. "Uticaj istorijskih i političkih promena na razvoj naselja u dva posavska predela od 18. veka do danas." Sociologija i prostor 50, br. 1 (192) (2012): 109-128. https://doi.org/10.5673/sip.50.1.6
Harvard
Radulović, S., et al. (2012). 'Uticaj istorijskih i političkih promena na razvoj naselja u dva posavska predela od 18. veka do danas', Sociologija i prostor, 50(1 (192)), str. 109-128. https://doi.org/10.5673/sip.50.1.6
Vancouver
Radulović S, Bobić A, Sekulić M, Bobinac M. Uticaj istorijskih i političkih promena na razvoj naselja u dva posavska predela od 18. veka do danas. Sociologija i prostor [Internet]. 2012 [pristupljeno 19.09.2021.];50(1 (192)):109-128. https://doi.org/10.5673/sip.50.1.6
IEEE
S. Radulović, A. Bobić, M. Sekulić i M. Bobinac, "Uticaj istorijskih i političkih promena na razvoj naselja u dva posavska predela od 18. veka do danas", Sociologija i prostor, vol.50, br. 1 (192), str. 109-128, 2012. [Online]. https://doi.org/10.5673/sip.50.1.6

Sažetak
U radu je istraživan uticaj istorijskih i političkih promena na razvoj naselja u posavskim predelima na prostoru današnje Srbije u vremenskom opsegu od 18. veka do danas. Analizirana je transformacija, po prirodnim karakteristikama i etničkom sastavu, dva slična predela - donjeg Srema i obrenovačke Posavine, ali i veoma različita, po istorijski uspostavljenim kulturnim i društvenim vrednostima Otomanskog i Austrijskog (Austro-Ugarskog) političkog uticaja. Fokus rada predstavlja komparativna i kontrastivna analiza planova, regulativa, planerskih praksi i ključnih istorijskih i političkih događaja vezanih za posmatranu teritoriju od 18. veka do danas. U istraživanju se došlo do zaključka da su tokom reurbanizacije naselja
na posmatranoj teritoriji uspostavljena dva, međusobno različita i prepoznatljiva prostorna obrasca, posebnih osobenosti i razlika u pogledu topografije i organizacije, koji su se kao takvi uglavnom zadržali do danas, bez obzira na istovetnost društvenog i političkog poretka tokom 20. veka. Zaključeno je da je viši stepen uređenosti naselja u jednom predelu u odnosu na drugi postignut, između ostalog, formiranjem šire prostorne infrastrukture i regulacije naselja - mreže ulica i neizgrađenih blokova, što je omogućilo da se kroz vreme upravlja razvojem naselja i spreči spontana izgradnja. Međutim, u periodu tranzicije političkog i ekonomskog sistema Srbije u predelu se intenzivirala bespravna izgradnja u pojavnom obliku tzv. naselja uz put, bez obzira na uspostavljene vrednosti i tradicije načina života. Zato se može zaključiti da je naglo i mehaničko povećanje stanovništva u drugoj polovini 20. veka, zajedno sa nedostatkom stanova i/ili nepostojanjem tržišta stanova, te nepostojanje planova i/ili nepoštovanje planske regulative, te nizak stepen društvene održivosti ostavilo posledice na predeo, jer sistem u obliku slabe državne kontrole reda i zakonitosti u pogledu aktivnosti čoveka i relevantnih aktera na posmatranom području,
nije uspeo da se odupre stihijskom širenju naselja.

Ključne riječi
predeo; spontanost; naselje; prostorni obrazac; društvena vrednost

Hrčak ID: 84218

URI
https://hrcak.srce.hr/84218

[engleski]

Posjeta: 3.229 *