Original scientific paper
Organiziranje i djelovanje Jugoslavenske radikalno seljačke demokracije u gradu i kotaru Brod na Savi do općinskih izbora 1933.
Ivan Milec
orcid.org/0000-0002-2275-6007
Abstract
U radu se na temelju arhivske građe i lokalnog tiska pokušava rekonstruirati proces formiranja režimske Jugoslavenske radikalno seljačke demokracije / Jugoslavenske nacionalne stranke na području brodskog kotara. Uspostavom diktature zabranjene su sve političke stranke što je u prvi plan izbacilo lokalne političare spremne na suradnju s režimom. Diktatura formalno završava Oktroiranim ustavom i raspisivanjem skupštinskih izbora nakon kojih se kreće u formiranje režimske stranke. Na brodskom području vidljiva je izrazita heterogenost pristaša nove stranke što od samog početka dovodi do formiranju dviju frakcija koje ne priznaju jedna drugu i međusobno se bore za prevlast. Situaciju dodatno komplicira odbijanje brodskog narodnog zastupnika Nikole Nikića da pristupi stranci i njegov svojevrstan prelazak u opoziciji režimu. Uslijed takve situacije najvažniji režimski čovjek postaje bivši Nikićev bliski suradnik Tomo Kovačević, kraljevski senator i načelnik općine Sibinj. Budući da su uspostavom diktature na gotovo sve važne političke funkcije u gradu i kotaru postavljeni ljudi bliski Nikiću, vodstvo nove stranke imalo je potrebu provesti svojevrsnu čistku kadrova. Najkrupnija promjena bilo je postavljanje nove gradske uprave na čelu s Henrikom Duffekom, predsjednikom jedne od frakcija stranke. Taj će potez dovesti do novih problema jer su u potpunosti zaobiđeni članovi druge frakcije koji sada preko Kovačevića pokušavaju u novo gradsko zastupstvo postaviti dio svojih ljudi. Preko vrha stranke nekoliko je puta pokušano ujedinjenje frakcije koje je formalno provedeno svojevrsnim izborima tek u rujnu 1933. Iako je nakon toga formalno stvorena jedinstvena organizacija režimske stranke, razlike nisu nestale što je vidljivo i na općinskim izborima kada su u velikom dijelu općina postavljene frakcijske liste.
Keywords
šestosiječanjska diktatura; Brod na Savi; Jugoslavenska radikalno seljačka demokracija; Jugoslavenska nacionalna stranka; Tomo Kovačević; , Henrik Duffek; Nikola Nikić
Hrčak ID:
211186
URI
Publication date:
1.11.2018.
Visits: 1.216 *