Pregledni rad
https://doi.org/10.3935/zpfz.76.1.3
Kaznena djela protiv časti i ugleda u domaćoj jurisprudenciji: Distinkcija per se ili quaestio facti
Nevena Aljinović
; Fakultet za forenzičke znanosti, Sveučilište u Splitu, Split, Hrvatska
Sažetak
Pozitivnopravnim uređenjem hrvatski je zakonodavac korpus delikata protiv časti i ugleda sveo na binarni koncept zaštite, inkriminacijom solum uvrede i klevete. Pravo na čast i ugled intrinzične su odrednice dostojanstva imanentne svakom čovjeku i iako poimane kao sinonimi, suštinski se razlikuju u sukusu svoje određenosti, napose vrijednosnog suda ili činjeničnog supstrata. Autorica u radu analizira normativno uređenje kaznenih djela protiv časti i ugleda popraćeno kvalitativnom analizom sudske prakse s posebnim osvrtom na separaciju vrijednosnog suda kao obilježja uvrede i (neistinitog) činjeničnog supstrata kao sukusa klevete. Naime, za razliku od neistinitog činjeničnog navoda koji je podložan dokazivanju, vrijednosni sud ne počiva na postulatu dokazivosti tvrdnje koju sadržava, već na objektivnoj podobnosti da uvredljivom naravi prouzroči povredu časti drugoga, koja prosudba je uvijek quaestio facti. No, iz sudske prakse razvidno je da vrijednosni sud, kad derivira iz činjeničnog supstrata, na način da ga pojašnjava ili valorizira, čini cjelinu s činjeničnom tvrdnjom i smatra se potonjom. U radu se razmatra zaštita časti i ugleda u kontekstu javnog i političkog djelovanja, kao i okolnosti isključenja protupravnosti kaznenog djela uvrede počinjene u javnom interesu. Podredno su obrađeni sudski kriteriji za ostvarenje kvalifikacije pristupačnosti uvrede većem broju osoba te institut protutužbe kao fakultativni temelj za oslobođenje od kazne. U radu je korištena normativno-dogmatska analiza zakonskih odredbi kroz interpretaciju relevantne sudske prakse, popraćena teorijskom pregledom doktrine. Cilj je rada eksplikacija sudske prakse u kontekstu normativnih odrednica verbalnih delikata protiv časti i ugleda.
Ključne riječi
verbalni delikti; uvreda; kleveta; vrijednosni sud; neistinita činjenična tvrdnja
Hrčak ID:
347243
URI
Datum izdavanja:
19.5.2026.
Posjeta: 0 *