Arne Næss i planina(renje): Od prirodnog sporta preko životnog stila do bioetičkog svjetonazora

Defrančeski, Jan; Eterović, Igor

doi:10.21464/fi46105

Filozofska istraživanja, Vol. 46 No. 1, 2026.

Izvorni znanstveni članak

Arne Næss i planina(renje): Od prirodnog sporta preko životnog stila do bioetičkog svjetonazora

Jan Defrančeski orcid.org/0000-0003-1811-2396 ; Sveučilište u Zagrebu, Sveučilišni centar za integrativnu bioetiku, Ivana Lučića 1a, HR–10000 Zagreb *
Igor Eterović ; Sveučilište u Rijeci, Medicinski fakultet, Braće Branchetta 20, HR–51000 Rijeka

* Dopisni autor.

Puni tekst: hrvatski pdf 727 Kb

str. 65-93

preuzimanja: 0

citiraj

APA 6th Edition

Defrančeski, J. i Eterović, I. (2026). Arne Næss i planina(renje): Od prirodnog sporta preko životnog stila do bioetičkog svjetonazora. Filozofska istraživanja, 46 (1), 65-93. https://doi.org/10.21464/fi46105

MLA 8th Edition

Defrančeski, Jan i Igor Eterović. "Arne Næss i planina(renje): Od prirodnog sporta preko životnog stila do bioetičkog svjetonazora." Filozofska istraživanja, vol. 46, br. 1, 2026, str. 65-93. https://doi.org/10.21464/fi46105. Citirano 29.09.2026.

Chicago 17th Edition

Defrančeski, Jan i Igor Eterović. "Arne Næss i planina(renje): Od prirodnog sporta preko životnog stila do bioetičkog svjetonazora." Filozofska istraživanja 46, br. 1 (2026): 65-93. https://doi.org/10.21464/fi46105

Harvard

Defrančeski, J., i Eterović, I. (2026). 'Arne Næss i planina(renje): Od prirodnog sporta preko životnog stila do bioetičkog svjetonazora', Filozofska istraživanja, 46(1), str. 65-93. https://doi.org/10.21464/fi46105

Vancouver

Defrančeski J, Eterović I. Arne Næss i planina(renje): Od prirodnog sporta preko životnog stila do bioetičkog svjetonazora. Filozofska istraživanja [Internet]. 2026 [pristupljeno 29.09.2026.];46(1):65-93. https://doi.org/10.21464/fi46105

IEEE

J. Defrančeski i I. Eterović, "Arne Næss i planina(renje): Od prirodnog sporta preko životnog stila do bioetičkog svjetonazora", Filozofska istraživanja, vol.46, br. 1, str. 65-93, 2026. [Online]. https://doi.org/10.21464/fi46105

Sažetak

U filozofiji sporta u posljednje se vrijeme sve veći prostor daje refleksiji o filozofiji prirodnih sportova. Razlog tome leži u njihovoj specifičnoj strukturi kao sportova, ali i u njihovoj složenosti kao aktivnosti koja često nije samo sport. Štoviše, prirodni sportovi kod pojedinaca koji se njima aktivno bave najčešće postaju isprva životni stilovi, a potom i životne filozofije, odnosno specifični svjetonazori. Posebna plodnost filozofije prirodnih sportova nalazi se u domeni specifične okolišne ili ekološke osviještenosti, odnosno bioetičkog senzibiliteta u širem smislu riječi. U ovom radu, na primjeru norveškog filozofa i ekološkog mislioca Arnea Næssa, pokazujemo na koji način iz prakticiranja prirodnog sporta, u ovom slučaju planinarenja, dolazi do oblikovanja zasebnoga životnog stila i bioetičkog svjetonazora. Argumentiramo da upravo planinarenje kao specifičan prirodni sport razvija oblike bioetičkog senzibiliteta koji mogu prerasti u specifičan bioetički svjetonazor, poput Næssove ekozofije, odnosno da je Næssova povezanost s planinom i planinarenjem bila presudna za razvoj ekozofskoga životnog stila i fundiranje Ekozofije T. Istodobno pokazujemo da zanemareni biografski i iskustveni momenti Næssova odnosa prema planini ne samo da upotpunjuju njegovu intelektualnu ostavštinu nego i da predstavljaju ključan interpretativni okvir za cjelovitije razumijevanje njegove filozofije. Upravo u tome vidimo razlog za nemogućnost potpune teorijske dohvatljivosti Næssovih osnovnih teza – s obzirom na njihovu ukorijenjenost u životnoj praksi – ali i izniman potencijal koji filozofija sporta nudi u promišljanju prirodnih sportova kao platformi za razvoj bioetičkog senzibiliteta i promjenu čovjekova odnosa prema sebi i više-nego-ljudskom svijetu.