Socijalna psihijatrija, Vol. 54 No. 2, 2026.
Sažetak sa skupa
https://doi.org/10.24869/spsih.2026.147
ADOS-2 u kliničkoj dilemi: kad protokol vidi ono čega nema, a propušta ono što postoji
Ivan Zečević
; Centar za neuropsihologiju i poremećaje spavanja, Vlaška ulica 64, 10000 Zagreb, Hrvatska
*
* Dopisni autor.
Sažetak
ADOS-2 jedan je od najčešće korištenih opservacijskih
instrumenata u procjeni simptoma iz
spektra autizma. Iako može biti vrijedan dio
dijagnostičkog procesa, njegova interpretacija
zahtijeva oprez kod pacijenata sa složenom
kliničkom slikom u odrasloj dobi, ali i dječjoj.
Oprez je posebno važan kada ADOS-2 upotrebljavaju
stručnjaci koji nemaju šira klinička
znanja, poput socijalnih pedagoga, logopeda i
edukacijskih rehabilitatora, zbog čega je nužna
integracija nalaza sa psihološkim i psihijatrijskim
aspektima procjene. Pozitivan ADOS-2
nalaz nije sam po sebi dovoljan za dijagnozu
autizma kao što ni negativan nalaz ne isključuje
autizam, osobito u osoba s razvijenim
kompenzacijskim strategijama, urednim intelektualnim
funkcioniranjem ili atipičnom kliničkom
slikom. Cilj je ovoga prikaza istaknuti ograničenja protokola ADOS-2 u diferencijalnoj
dijagnostici autizma u odnosu na druga
stanja. U izlaganju su prikazana četiri klinička
slučaja u kojima je odnos između ADOS-2 nalaza
i kliničke slike bio dijagnostički netočan.
Prikazani su slučajevi graničnog poremećaja
ličnosti, psihotičnosti i izbjegavajućeg poremećaja
ličnosti koji su interpretirani kao autizam,
kao i slučaj pacijentice s autizmom, neuropsihološkim
kontinuitetom teškoća i nalazima
prisutnima od najranije dobi kod koje ADOS-
2 nije detektirao autizam. Prikazani slučajevi
naglašavaju da se ADOS-2 ne smije upotrebljavati
kao samostalan dijagnostički dokaz,
nego kao dio šire multidisciplinarne procjene
te je preporuka napraviti neuropsihološku procjenu
i psihijatrijski pregled te prema potrebi
neurološku obradu, a ako ostane nejasnoća
ADOS-2, ali ADOS-2 nikako ne bi trebao biti
prva obrada. Diferencijalna dijagnostika autizma
mora uključivati detaljnu razvojnu anamnezu,
heteroanamnestičke podatke, školsku
i medicinsku dokumentaciju, procjenu ličnosti,
psihopatologije, intelektualnog i neuropsihološkopg
profila (pažnja, verbalne i nevebalne
sposobnosti, različite vrste pamćenja, izvršne
funkcije, govorno-jezične sposobnosti, brzina
obrade informacija, motorička brzina, perceptivne
funkcije). Takav pristup smanjuje rizik od
lažno pozitivnih i lažno negativnih zaključaka
te omogućuje preciznije razlikovanje autizma
od stanja koja imaju problema sa socijalnom
kognicijom.
Ključne riječi
autizam u odrasloj dobi; poremećaji ličnosti; psihotični poremećaji; maskiranje; ADOS-2
Hrčak ID:
352266
URI
Datum izdavanja:
15.6.2026.
Posjeta: 0 *