Socijalna psihijatrija, Vol. 54 No. 2, 2026.
Sažetak sa skupa
https://doi.org/10.24869/spsih.2026.340
Važnost prepoznavanja premorbidnih znakova prve psihotične epizode u procjeni rizika od nasilnog ponašanja: prikaz slučaja
Milena Pernat
; Klinika za psihijatriju, Klinički bolnički centar Split, Spinčićeva 1, 21000 Split, Hrvatska
Petra Tokić
; Služba za mentalno zdravlje, Nastavni zavod za javno zdravstvo Splitsko-dalmatinske županije, Vukovarska 46, 21000 Split, Hrvatska
*
Marijeta Ivandić
; Klinika za psihijatriju, Klinički bolnički centar Split, Spinčićeva 1, 21000 Split, Hrvatska
* Dopisni autor.
Sažetak
Uvod: Prvoj psihotičnoj epizodi često prethodi
premorbidno i prodromalno razdoblje obilježeno
postupnim promjenama u ponašanju,
mišljenju i socijalnom funkcioniranju. Budući
da su ti simptomi često nespecifični i prepoznaju
se tek retrospektivno, rana identifikacija
osoba s rizikom i pravodobna intervencija važan
su klinički izazov. Ovim prikazom želi se
istaknuti važnost prepoznavanja navedenoga.
Prikaz slučaja: Osamnaestogodišnji bolesnik
forenzički je psihijatrijski obrađen po nalogu
Županijskog državnog odvjetništva u Splitu
nakon počinjenja protupravnih djela tijekom
prve psihotične epizode. Retrospektivno su utvrđena dugogodišnja premorbidna obilježja: hipersenzitivnost, anksioznost s paničnim napadajima,
perfekcionizam, socijalno povlačenje
i poteškoće u vršnjačkim odnosima. Neposredno
prije akutizacije psihotičnog poremećaja
dolazi do pogoršanja funkcioniranja uz smetnje
koncentracije, izolaciju, psihomotorički nemir,
ideje proganjanja i religiozne sumanutosti. Na
dan počinjenja djela prvi je put ambulantno
psihijatrijski pregledan te mu je postavljena dijagnoza
akutnog psihotičnog poremećaja i uvedena
antipsihotična terapija. Nekoliko sati kasnije,
tijekom psihotične dekompenzacije, nožem
je pokušao usmrtiti policijskog službenika
koji ga je pokušao legitimirati, zadavši mu više
ubodnih rana opasnih za život. U neubrojivom
stanju počinio je kaznena djela teškog ubojstva
u pokušaju i neovlaštene uporabe tuđih motornih
vozila. Nakon privođenja četverodnevno je
hospitaliziran u Klinici za psihijatriju, gdje su
potvrđene religiozne i grandiozne sumanutosti,
ideje proganjanja i halucinatorni doživljaji, uz
negativan nalaz urina na psihoaktivne tvari i
uredan CT mozga. Sudskopsihijatrijskim vještačenjem
utvrđeno je da je u vrijeme počinjenja
djela bolovao od akutnog psihotičnog poremećaja
nalik na shizofreniju (F23.2) te da je
bio neuobrojiv. Zaključak: Ovaj slučaj naglašava
važnost prepoznavanja premorbidnih i prodromalnih
znakova prve psihotične epizode.
Veća osviještenost obitelji, škole i zdravstvenih
djelatnika o ranim promjenama u ponašanju i
funkcioniranju može omogućiti raniju dijagnostiku,
pravodobno liječenje te smanjiti rizik od
ozbiljnih posljedica neliječene psihoze, uključujući
potencijalna agresivna ponašanja.
Ključne riječi
forenzička psihijatrija; procjena rizika; prodromalni simptomi; premorbidni simptomi; psihotična epizoda
Hrčak ID:
353110
URI
Datum izdavanja:
15.6.2026.
Posjeta: 0 *