hrcak mascot   Srce   HID

Izvorni znanstveni članak

Pregled fikotoksina u školjkašima i toksične fitoplanktonske vrste uzduž hrvatske obale Jadranskog mora

Jasna ARAPOV   ORCID icon orcid.org/0000-0001-7568-1929 ; Institute of Oceanography and Fisheries, Laboratory of plankton and shellfish toxicity, P.O. Box 500, 21000 Split, Croatia

Puni tekst nije dostupan.

Sažetak
Analize fikotoksina uzduž hrvatske obale Jadranskog mora započete su sredinom 1990-tih kada je okadaična kiselina određena u školjkašima iz Kaštelanskog zaljeva (srednji Jadran). Od tada, profil fikotoksina u školjkašima Jadranskog mora postao je složen kao što je tijekom vremena porastao i broj zabilježenih toksičnih i potencijalno toksičnih fitoplanktonskih vrsta. Do danas su u školjkašima ili u fitoplanktonu Jadranskog mora određeni toksini iz grupe okadaične kiseline, toksini iz grupe saksitoksina, te toksini iz grupe domoične kiseline kao i jesotoksini, pektenotoksini, gimnodimini, spirolidi i palytoksini. Toksini iz grupe okadaične kiseline i jesotoksini ističu se kao glavni fikotoksini zabilježeni u školjkašima uzduž hrvatske obale Jadranskog mora. Toksini iz grupe okadaične kiseline određeni su u visokim koncentracijama, opasnim za ljudsko zdravlje dok su u odnosu na ostale fikotoskine, jesotoksini češće zabilježeni u školjkašima. Među toksičnim vrstama zabilježenim u Jadranskom moru, samo je za deset vrsta potvrđeno da mogu stvarati toksine dok se 20 vrsta smatra potencijalno toksičnim. Toksičnost je potvrđena za osam vrsta dinoflagelata: Alexandrium minutum ,Alexandrium ostenfeldii, Dinophysis fortii, Gonyaulax spinifera, Lingulodinium polyedrum, Ostreopsis cf. ovata, Prorocentrum lima, Protoceratium reticulatum i dvije vrste dijatomeja Pseudo-nitzschia delicatissima i Pseudo-nitzschia multiseries. Profil toksina za ostale potencijalno toksične vrste prisutne uzduž hrvatske obale Jadranskog treba tek definirati. Većina od njih su Dinophysis i Pseudo-nitzschia vrste koje su relativno česte i brojne na ovom području kao i toksini iz grupe okadaične kiseline u školjkašima.

Ključne riječi
fikotoksini; toksičnost školjkaša; toksični fitoplankton; hrvatska obala Jadranskog mora

Hrčak ID: 117689

URI
https://hrcak.srce.hr/117689

[engleski]

Posjeta: 459 *