Professional paper

Villa rustica – naselje na Zlatnom ratu u Bolu

Zrinka Buljević orcid.org/0000-0003-3037-1876

Abstract

Villae rusticae glavni su nositelji antičkog poljodjelstva i načina
života izvan urbanih naselja koja su opskrbljivala hranom
i drugim dobrima. Na popisu bračkih rustičnih vila registriran
je devedeset jedan lokalitet. Na strmoj i krševitoj južnoj strani
Brača, prema Pliniju glasovitog po kozama (capris laudata
Brattia), veća se plodna površina nalazi oko Bola, gdje su poznate
dvije vile smještene uz samu obalu, jedna kod dominikanskog
samostana sv. Marije Milosne, na mjestu koje je podignuta
srednjovjekovna crkvica sv. Ivana i Teodora, te druga
na Zlatnom ratu. Na Zlatnom su ratu vinogradi bili do sredine
20. st. kada je tamo zasađena borova šumica, u kojoj je osamdesetih
godina podignut turistički objekt. Od rimskog je gospodarskog
imanja, na nešto povišenom mjestu unutar rimske
vile, danas vidljiva konzervirana cisterna (piscina). Istočno su,
u uvali između Borka i poluotoka Râta, u moru nekoć bili vidljivi
zidovi vjerojatno zaštićenog pristaništa izgrađenog radi
odvijanja pomorske trgovine proizvodima rimske vile. Zapadno
je, u blizini Rata, otkrivena nekropola s grobovima stanovnika
vile. Drži se da je na cijeloj površini rta smješteno naselje
s ostatcima arhitekture. U kasnoantičko se doba reorganizira
život u rustičnim vilama, pa je moguće da se tada iz gospodarskog
imanja na Zlatnom ratu razvilo naselje. U blizini Zlatnog
rata je najvjerojatnije onda izgrađena ranokršćanska crkvica
sv. Pavla.

Keywords

villa rustica, piscina, Zlatni rat, Bol, Brač.

Hrčak ID:

344339

URI

https://hrcak.srce.hr/344339

Publication date:

1.12.2025.

Article data in other languages: english

Visits: 560 *