Izvorni znanstveni članak
https://doi.org/10.15255/KUI.2025.009
Statističko modeliranje ultrazvučne ekstrakcije bioaktivnih spojeva iz stolisnika (Achillea millefolium L.)
Nebojša Vasiljević
orcid.org/0000-0002-3789-9975
; Univerzitet u Istočnom Sarajevu, Tehnološki fakultet Zvornik, Karakaj 34A, 75 400 Zvornik, Republika Srpska, Bosna and Hercegovina
*
Milorad Tomić
orcid.org/0009-0004-1022-2093
; Univerzitet u Istočnom Sarajevu, Tehnološki fakultet Zvornik, Karakaj 34A, 75 400 Zvornik, Republika Srpska, Bosna and Hercegovina
Sanja Panić
; Tehnološki fakultet, Univerzitet u Novom Sadu, Bulevar cara Lazara 1, 21 101 Novi Sad, Srbija
Tijana Ljubinac
; Univerzitet u Istočnom Sarajevu, Tehnološki fakultet Zvornik, Karakaj 34A, 75 400 Zvornik, Republika Srpska, Bosna and Hercegovina
Vladan Mićić
; Univerzitet u Istočnom Sarajevu, Tehnološki fakultet Zvornik, Karakaj 34A, 75 400 Zvornik, Republika Srpska, Bosna and Hercegovina
* Dopisni autor.
Sažetak
U ovom radu provedeno je statističko modeliranje ultrazvučnе ekstrakcije (poli)fenolnih spojeva iz cvjetova stolisnika (Achillea millefolium L.) pomoću central-composite dizajna eksperimenta (CCD). Ispitivan je utjecaj sadržaja etanola u otapalu (21,36 – 88,64 %v/v, uključujući ekstreme), omjera krutine i otapala (1 : 9,77 – 60,23 w/v, uključujući ekstreme) i pH vrijednosti početne otopine (1,95 – 12,05, uključujući ekstreme) na učinkovitost ekstrakcije ukupnih (poli)fenola, flavonoida i antocijanina. Rezultati su pokazali da na odzive najviše utječu omjer čvrste tvari i otapala te sadržaj etanola u otapalu, dok je utjecaj pH početne otopine slab. Modeli dobiveni regresijskom analizom pokazali su visoku pouzdanost, s koeficijentima determinacije (R2) blizu jedinici. Maksimalni sadržaj ukupnih (poli)fenola (≈ 30,31 mg GAE/g) i flavonoida (≈ 12,21 mg CTH/g) postignut je pri visokom omjeru čvrste tvari i otapala (1 : 60,23 m/v) i srednjem sadržaju etanola (55 %v/v). Za razliku od prethodnog, najveći udio antocijanina (≈ 0,157 mg Cy3G/g) postignut je pri najvišem udjelu etanola (88,64 %v/v) i srednjem omjeru krutine i otapala (1 : 35 w/v). Bez obzira na odziv, najveći prinosi postižu se u neutralnom okruženju, iako se zadovoljavajući prinos može postići i u alkalnim uvjetima. ANOVA analiza pokazala je da predloženi kvadratni modeli imaju visoku statističku značajnost (p < 0,0001 za sve odzive), što potvrđuje njihovu valjanost za predviđanje učinkovitosti ekstrakcije u različitim uvjetima.
Ključne riječi
ANOVA; ultrazvučna ekstrakcija (UAE); (poli)fenoli; cvjetovi stolisnika; flavonoidi
Hrčak ID:
336455
URI
Datum izdavanja:
13.11.2025.
Posjeta: 155 *