Izvorni znanstveni članak

https://doi.org/10.15255/KUI.2025.034

Ispitivanje kvalitete i oksidacijske stabilnosti hladno prešanog ulja konoplje

Almedina Dragolj ; Poljoprivredno-prehrambeni fakultet Univerziteta u Sarajevu, Zmaja od Bosne 8, 71 000 Sarajevo, Bosna i Hercegovina *
Selma Čorbo ; Poljoprivredno-prehrambeni fakultet Univerziteta u Sarajevu, Zmaja od Bosne 8, 71 000 Sarajevo, Bosna i Hercegovina
Jasmin Grahić ; Poljoprivredno-prehrambeni fakultet Univerziteta u Sarajevu, Zmaja od Bosne 8, 71 000 Sarajevo, Bosna i Hercegovina
Biljana Rabrenović orcid.org/0000-0002-4006-1612 ; Poljoprivredni fakultet Univerziteta u Beogradu, Nemanjina 6, 11 080 Beograd – Zemun, Srbija
Lazar Pejić ; Poljoprivredni fakultet Univerziteta u Beogradu, Nemanjina 6, 11 080 Beograd – Zemun, Srbija
Munevera Begić orcid.org/0000-0002-9425-8568 ; Poljoprivredno-prehrambeni fakultet Univerziteta u Sarajevu, Zmaja od Bosne 8, 71 000 Sarajevo, Bosna i Hercegovina

* Dopisni autor.

Sažetak

Istraživanje je provedeno s ciljem utvrđivanja kvalitete i oksidacijske stabilnosti hladno prešanog ulja konoplje. U okviru ovog rada, na baznom uzorku hladno prešanog ulja konoplje ispitivani su sljedeći parametri: sastav masnih kiselina, nutritivni indeksi, sadržaj slobodnih masnih kiselina, peroksidni broj, sadržaj vode i netopljivih ostataka. Provedenim istraživanjem utvrđeno je da u ispitivanom uzorku ulja prevladavaju nezasićene masne kiseline (UFA) (89,91 %) u odnosu na zasićene masne kiseline (SFA) (10,07 %). Vrijednost omjera PUFA/SFA u ulju konoplje iznosila je 7,88, što ukazuje na to da se ulje konoplje može označiti kao proizvod visoke nutritivne vrijednosti. Vrijednost omjera ω-6/ω-3 u ispitivanom uzorku ulja konoplje iznosila je 2,85. Vrijednost AI indeksa u ispitivanom uzorku ulja konoplje iznosila je 0,07, vrijednost TI iznosila je 0,10 i vrijednost HH u ulju konoplje iznosila je 13,94. U ovom radu praćen je i utjecaj temperature od 63 °C na oksidacijsku stabilnost, odnosno na intenzitet primarne oksidacije, primjenom Schaal-Oven testa tijekom razdoblja do 96 h. Osim toga, ispitivan je utjecaj dodatka prirodnih antioksidansa eteričnih ulja mente, lavande, origana i bosiljka (0,20 %), kao i sintetskih antioksidansa butilhidroksianizola, butilhidroksitoluola i propil galata (0,01 %) na oksidacijsku stabilnost hladno prešanog ulja konoplje. Vrijednost peroksidnog broja ulja konoplje, bez dodatka i s dodatkom antioksidansa, rasla je s produljenjem vremena zagrijavanja. Nakon 96 h tretiranja povišenom temperaturom uzorci s dodatkom sintetskih i prirodnih antioksidansa imali su manje vrijednosti peroksidnog broja u odnosu na uzorak bez dodataka, što ukazuje na to da su u manjoj ili većoj mjeri zaštitili ulje konoplje od oksidacijskog kvarenja ovisno o vrsti antioksidansa. Iz skupine sintetskih, propil galat je najbolje očuvao ulje konoplje od kvarenja (45,52 mmol O₂ kg−1). S druge strane, iz skupine prirodnih antioksidansa, najbolje antioksidativno djelovanje pokazalo je eterično ulje origana (97,26 mmol O₂ kg−1).

Ključne riječi

konoplja; hladno prešano ulje; kvaliteta; kvarenje; prirodni i sintetski antioksidansi

Hrčak ID:

346446

URI

https://hrcak.srce.hr/346446

Datum izdavanja:

17.7.2026.

Podaci na drugim jezicima: engleski

Posjeta: 0 *